Đăng ký gia nhập chi hội thông tin thư viện các trường đại học cao đẳng trung du miền núi phía bắc
Hướng dẫn tìm tài liệu
Tìm tin theo chủ đề

Trang chủ

Chuyện hai người nuôi tôm: Đồng bằng sông Cửu Long và thích ứng biến đổi khí hậu


Thứ năm, 8/4/2016, 3:08:20 PM

Đồng bằng sông Cửu Long, miền nam Việt Nam nổi tiếng với những cánh đồng lúa, đầm tôm, các con đê và các dòng kênh. Tất cả những cái đó là nguồn sinh kế của trên 17 triệu người. Nhưng biến đổi khí hậu, khan hiếm nước và ô nhiễm môi trường đang phá hủy cuộc sống kinh tế tại vùng châu thổ, đòi hỏi phải có các phương cách quản lý đất và nước mới giữa lúc xảy ra nhiều biến động như vậy.

Mức độ dễ bị tổn thương vùng đồng bằng sông Cửu Long đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều người khi đợt hạn hán lịch sử xảy ra đầu năm nay. Hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra đồng thời với mực nước trên sông Cửu Long giảm do các hoạt động diễn ra phía thượng nguồn.  Nhiều nông dân thiếu nước ngọt và phải tìm mọi cách để thích ứng.

Năm nay, ông Nguyễn Văn Khuyên (phải), chủ sở hữu 6 ha nuôi trồng thủy sản cạnh kênh nước lợ tại Cà Mau đã không thể nuôi tôm như mọi năm do hạn hán nặng nề. Còn ông Tô Hoài Thương (trái) nhờ ứng dụng kỹ thuật đối phó với hạn hán, ông đã chia đầm của mình ra làm 3 đầm nhỏ —một nuôi tôm, một nuôi cá, và một để trữ nước ngọt. Nhờ vậy mà sản lượng năm nay dự tính sẽ thu được 10 tấn, bằng với năng suất các vụ khác.

Gần đây, khi đến thăm Cà Mau, vùng đất mũi cực Nam của Việt Nam, các chuyên gia nông nghiệp đã chứng kiến hiện tượng lúa bị khô héo, và cá, tôm bị chết.

Ông Nguyễn Văn Khuyên có 6 ha nuôi trồng thủy sản cạnh kênh nước lợ tại huyện Trần Văn Thời. Do thời tiết khô, nóng kéo dài, ông đã không thể nuôi tôm như mọi năm. Ông nói: “Chúng tôi xét nghiệm nước và thấy độ mặn quá cao. Vì vậy tôi đã không thả con tôm nào. Tôi mất 8 tháng không nuôi trồng được gì.”

Đến khi chúng tôi gặp ông hồi tháng 6, trời mới bắt đầu mưa. Ông Khuyên, 65 tuổi, nói: “Tôi đang chờ nhà nước giúp đỡ mua tôm giống mới”. Do mất nguồn thu nhập chính nên ông đã không thể trả ngân hàng khoản tiền đã vay để đầu tư nuôi tôm. Các con ông cũng không ai theo nghề nuôi tôm nữa. Ông Khuyên nói: “Từ bé, lúc nào tôi cũng thấy tháng 4 là có mưa rồi, nhưng bây giờ khó mà lên kế hoạch từ trước.”

Cách đó khoảng 1 giờ đi xe là một đầm tôm mẫu nơi ông Tô Hoài Thương, 53 tuổi, đang học tập bí quyết đối phó với hạn hán. Kể từ năm 2013 ông Thuong đã chia đầm của mình ra làm 3 đầm nhỏ —một nuôi tôm, một nuôi cá, và một để trữ nước ngọt. Nước ngọt dự trữ được dùng để làm giảm bớt nồng độ muối, và ông dùng quạt trên bề mặt để làm giảm nhiệt độ nước. Ông dự tính sẽ thu được 10 tấn, bằng với năng suất các vụ khác mặc dù vụ này thời tiết nóng hơn.

Đối với ông, mô hình nuôi 3 đầm không những có khả năng thích ứng tốt hơn, mà còn bền vững hơn và có lãi hơn là mô hình thâm canh trước đây. Mật độ thấp hơn, nêm tôm sinh trưởng tốt hơn. Cá giúp làm sạch vi khuẩn và hạn chế nguồn bệnh đối với tôm; mô hình luân canh cũng làm giảm sự cần thiết phải thay đổi và xả nước nhiễm bẩn làm ảnh hưởng đến các đầm bên cạnh. Ông tự hào chỉ tay vào công trình đồ sộ cạnh nhà ông và nói: “Tôi xây nhà thờ tổ bằng tiền nuôi tôm đấy. Đủ rộng cho cả con cháu nữa”.

Đầm tôm mẫu, được dự án Nguồn lực ven biển vì phát triển bền vững hỗ trợ, cũng là một trong nhiều nỗ lực tìm kiếm phương pháp canh tác tốt giúp ngành nuôi trồng thủy sản hướng tới một con đường phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu tốt hơn, và mang lại lợi nhuận cao hơn cho nông dân. Nhà chức trách Việt Nam, với sự hỗ trợ của các đối tác, trong đó có Ngân Hàng Thế Giới, đang xem xét lại chiến lược phát triển nông thôn tại đồng bằng sông Cửu Long, nhằm đảm bảo sinh kế và tăng trưởng dài hạn trong môi trường đầy biến động này.

Đồng bằng sông Cửu Long đóng góp 50% sản lượng gạo, 70% sản lượng thủy sản và 1/3 GDP của Việt Nam. Nhưng hiện nay năng suất lao động đã chững lại. Đặc biệt, gần đây nhà chức trách đã nhận ra rằng tập trung vào sản xuất lúa gạo trong 20 năm qua đã chạm ngưỡng về môi trường và kinh tế. Chất lượng gạo thấp, năng suất sụt giảm, các vùng đất ngày càng bị nhiễm mặn nhiều hơn do nước biển dâng và sụt lún đất. Nhiễm mặn cũng đe dọa ngành nuôi tôm, làm cho tôm chậm lớn, thậm chí chết nếu độ mặn quá cao. Việc tháo nước khỏi những vùng đầm lầy để lấy đất canh tác và xây dựng các công trình thủy lợi lớn để trồng lúa nhiều vụ đã gây ảnh hưởng tiêu cực lên hệ thống liên kết sinh thái và đa dạng sinh học tại đây, và việc ngăn dòng nước chở phù sa và dưỡng chất cuối cùng đã làm giảm năng suất cây trồng.

Nhà chức trách đang tìm cách sử dụng nguồn nước một cách hiệu quả nhất để phát triển bền vững khi mà lượng nước cũng như thời điểm có nước ngày càng trở nên khó đoán hơn gây ra bởi các yếu tố thời tiết và các công trình thượng nguồn nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Đỉnh lũ các năm 2000 và 2011 cao hơn nhiều so với mức bình thường. Trong 3 năm gần đây lũ rất thấp. “Công việc sản xuất đã bị đảo lộn hoàn toàn. Chúng tôi buộc phải thử nghiệm các mô hình khác nhau để tìm cách giảm nhẹ rủi ro và tăng thu nhập cho nông dân”, ông Lữ Cẩm Khường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn An Giang, tỉnh thượng nguồn nơi dòng Cửu Long chảy vào đất Việt Nam, nói.

Công tác dự báo còn yếu và thiếu thông tin tin cậy làm hạn chế công tác quy hoạch và quản lý. Trong đợt hạn hán vừa qua những nông dân như ông Khuyên đã không được cảnh báo sớm để tránh thiệt hại.

Dự án Chống chịu khí hậu tổng hợp và sinh kế bền vững Đồng bằng sông Cửu Longgiá trị 310 triệu USD do IDA tài trợ mới phê duyệt gần đây sẽ nâng cấp hệ thống theo dõi, phân tích và chia sẻ thông tin toàn vùng nhằm hỗ trợ quá trình ra quyết định trong bối cảnh ngày càng có nhiều bất ổn. Dự án sẽ giúp các ngành kế hoạch, nông nghiệp và môi trường phối hợp cùng nhau xác định, dựa trên bằng chứng, các hạng mục đầu tư nhằm tăng cường năng lực ứng phó khí hậu, lồng ghép biến đổi khí hậu vào quy vùng địa phương. Dựa trên Kế hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long do chính phủ Hà Lan giúp xây dựng năm 2013, dự án sẽ giúp thực hiện đầu tư vào các biện pháp “không hối tiếc” đã chứng tỏ thành công trong việc kiểm soát lũ, thích ứng với nhiễm mặn và bảo vệ bờ biển tại một số địa bàn tại vùng châu thổ.

 

Nguồn http://www.worldbank.org/

 

Các tin khác

Tài liệu điện tử mới

Bách khoa thư các khoa học triết học. Tập 1: Khoa học lôgích

Bách khoa thư các khoa học triết học. Tập 1: Khoa học lôgích

Tác giả: G. W. F. Hegel;Phạm Chiến Khu dịch

NXB: Chính trị Quốc gia

Đánh giá khung tài trợ cho cơ sở hạ tầng địa phương ở Việt Nam

Đánh giá khung tài trợ cho cơ sở hạ tầng địa phương ở Việt Nam

Tác giả: Ngân hàng Thế giới

NXB: Ngân hàng Thế giới

Thiền Phật giáo bốn nền tảng chánh niệm qua ngôn ngữ thông thường

Thiền Phật giáo bốn nền tảng chánh niệm qua ngôn ngữ thông thường

Tác giả: Henepola Gunaratana; Lê Kim Kha biên dịch;

NXB: Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh

 Say anything to anyone, anywhere

Say anything to anyone, anywhere

Tác giả: Gayle Cotton

NXB: John Wiley & Sons, Inc

Hướng dẫn hành hương về xứ Phật

Hướng dẫn hành hương về xứ Phật

Tác giả: Chan Khoon San;Lê Kim Kha dịch

NXB: Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh

Cạnh tranh chiến lược ở khu vực Đông Nam Á giữa một số nước lớn hiện nay

Cạnh tranh chiến lược ở khu vực Đông Nam Á giữa một số nước lớn hiện nay

Tác giả: Nguyễn Hoàng Giáp;Mai Hoài Anh;Ngô Phương Anh

NXB: Chính trị Quốc gia

100 câu hỏi đáp về người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh

100 câu hỏi đáp về người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh

Tác giả: Cao Tự Thanh;Phan Thị Yến Tuyết

NXB: Văn hóa - Văn nghệ

Xu hướng biến đổi cơ cấu xã hội Việt Nam

Xu hướng biến đổi cơ cấu xã hội Việt Nam

Tác giả: Tạ Ngọc Tấn

NXB: Chính trị Quốc gia

Những tranh luận mới của các học giả Nga về chủ nghĩa xã hội

Những tranh luận mới của các học giả Nga về chủ nghĩa xã hội

Tác giả: Tạ Ngọc Tấn

NXB: Chính trị Quốc gia

Tôi vận dụng luật hấp dẫn như thế nào?

Tôi vận dụng luật hấp dẫn như thế nào?

Tác giả: Quách Tuấn Khanh

NXB: Dân trí

Thành hay bại ? thuật dùng người trong mọi thời đại

Thành hay bại ? thuật dùng người trong mọi thời đại

Tác giả: Hoàng Lan;Hạnh Nguyên

NXB: Lao động

Thị trường bất động sản

Thị trường bất động sản

Tác giả: Bùi Mạnh Hùng

NXB: Xây dựng

100 câu hỏi - đáp về biển, đảo dành cho tuổi trẻ Việt Nam

100 câu hỏi - đáp về biển, đảo dành cho tuổi trẻ Việt Nam

Tác giả: Phạm Văn Linh;Nguyễn Duy Chiến;Nguyễn Chu Hồi;Vũ Ngọc Minh;Nguyễn Văn Xuân;Nguyễn Đình Mạnh;Đỗ Phương Thảo;Nguyễn Phú Quốc

NXB: Thông tin và Truyền thông

Sự tiến hóa của vật lý

Sự tiến hóa của vật lý

Tác giả: Albert Einstein;Leopold Infeld;Dương Minh Trí dịch

NXB: NXB Trẻ

Mở cửa trái tim

Mở cửa trái tim

Tác giả: Ajahn Brahm;Hồ Thị Việt Hà dịch

NXB: Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh

International relations theory: the essentials

International relations theory: the essentials

Tác giả: Oliver Daddow

NXB: SAGE

Vai trò của chính phủ trong quy trình lập pháp ở Việt Nam

Vai trò của chính phủ trong quy trình lập pháp ở Việt Nam

Tác giả: Trần Quốc Bình

NXB: Chính trị Quốc gia

Luật bảo vệ môi trường 2014

Luật bảo vệ môi trường 2014

Tác giả: Thùy Linh;Việt Trinh sưu tầm và hệ thống hóa

NXB: Lao động

Giáo trình con người và môi trường

Giáo trình con người và môi trường

Tác giả: Lê Văn Khoa;Đoàn Văn Cánh;Nguyễn Quang Hùng;Lâm Minh Triết

NXB: Giáo dục

Người Tà Ôi ở A Lưới

Người Tà Ôi ở A Lưới

Tác giả: Trần Nguyễn Khánh Phong;

NXB: Văn hóa Thông tin

Một số vấn đề về trí thức và nhân tài

Một số vấn đề về trí thức và nhân tài

Tác giả: Đức Vượng

NXB: Chính trị Quốc gia

Phật giáo Việt Nam thế kỷ XX - Nhân vật và sự kiện

Phật giáo Việt Nam thế kỷ XX - Nhân vật và sự kiện

Tác giả: Lê Tâm Đắc; Nguyễn Đại Đồng

NXB: Chính trị Quốc gia

Giữ vững nền tảng tư tưởng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới

Giữ vững nền tảng tư tưởng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới

Tác giả: Nguyễn Tiến Quốc;Lê Minh Vụ;Trương Thành Trung;Nguyễn Bá Dương

NXB: Chính trị Quốc gia

Lượng giá thiệt hại kinh tế do ô nhiễm, suy thoái môi trường

Lượng giá thiệt hại kinh tế do ô nhiễm, suy thoái môi trường

Tác giả: Nguyễn Thế Chinh;Nguyễn Thị Thùy Dương;Đặng Quốc Thắng

NXB: Chính trị Quốc gia

Internet: mạng lưới xã hội và sự thể hiện bản sắc

Internet: mạng lưới xã hội và sự thể hiện bản sắc

Tác giả: Nguyễn Thị Phương Châm

NXB: Khoa học Xã hội

Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Tác giả: Nguyễn Viết Thông;Đinh Xuân Lý;Nguyễn Văn Hảo;Nguyễn Đăng Quang

NXB: Chính trị Quốc gia

Giáo trình mĩ thuật và phương pháp dạy học mĩ thuật

Giáo trình mĩ thuật và phương pháp dạy học mĩ thuật

Tác giả: Nguyễn Quốc Toản

NXB: Đại học Sư phạm

Kỹ thuật trồng rau gia vị

Kỹ thuật trồng rau gia vị

Tác giả: Nguyễn Thị Hồng

NXB: NXB Thanh Hóa

Giáo trình các chất điều hòa sinh trưởng thực vật

Giáo trình các chất điều hòa sinh trưởng thực vật

Tác giả: Nguyễn Như Khanh;Nguyễn Văn Đính

NXB: Giáo dục

Ngày cuối trong đời Socrates

Ngày cuối trong đời Socrates

Tác giả: Plato

NXB: Thế giới