Giáo dục từ xa – một giải pháp hiệu quả thúc đẩy xã hội hóa giáo dục
      Có  thể nói ở Việt Nam, cụm từ “giáo dục từ xa” (GDTX) đang trở nên ngày càng phổ biến, tuy nhiên, hiểu đúng bản chất của hình thức đào tạo này lại không phải là một việc dễ dàng. Có nhiều người cho rằng GDTX là hình thức giáo dục mà trong đó các giáo viên được cử đi dạy ở một nơi xa trường đại học họ công tác, hoặc một trường đại học gửi tài liệu học tập cho học viên để họ tự học, sau đó cấp bằng. Đó là không phải GDTX mà là hình thức học hàm thụ. Những nhầm lẫn này rất thường thấy ở Việt Nam. Vậy GDTX thực chất là gì?
      GDTX là loại hình mà trong đó người dạy và người học gián cách nhau về không gian và thời gian trong phần lớn quá trình đào tạo. Vì vậy, sự  truyền tải thông tin, kiến thức giữa thầy và trò chủ yếu được thực hiện thông qua hệ thống học liệu được biên soạn, chuẩn hoá và được truyền dẫn thông qua các phương tiện công nghệ thông tin, viễn thông hiện đại. Tuy xa cách về mặt địa lý, nhưng người dạy và người học vẫn có sự trực tiếp trao đổi thông tin định kỳ. Có thể nói đó là những đặc trưng làm nên nét riêng của GDTX. Vậy GDTX có thể đem lại những lợi ích gì cho cơ sở đào tạo cũng như người học?
      Một mặt, GDTX giúp mở rộng cơ hội học tập cho tất cả mọi người. Những người đã đi làm có thể vừa công tác vừa tham gia học tập để bổ sung kiến thức, nâng cao trình độ và bằng cấp. GDTX cũng đã chứng tỏ là sự lựa chọn phù hợp cho nhiều đối tượng khác như: học sinh mới tốt nghiệp THPT không có đủ điều kiện theo học các khóa học chính quy, sinh viên có nguyện vọng học một lúc nhiều ngành học khác nhau… Như vậy, GDTX chính là một giải pháp rất hữu hiệu góp phần xã hội hóa giáo dục, tạo điều kiện cho mọi đối tượng có thể tham gia học tập một cách thường xuyên. Bên cạnh đó, GDTX đúng đắn sẽ giúp người học có được phương pháp học tập khoa học, chủ động. GDTX yêu cầu tính kỷ luật cao và rèn luyện khả năng học tậo, nghiên cứu độc lập cho người học. Để việc học tập đạt hiệu quả cao, sinh viên bắt buộc phải tự học, đọc nhiều tài liệu, hoàn thành các bài tập và bài kiểm tra đúng thời hạn. Một cách rất tự nhiên, kiểu học này dần dần sẽ đưa người học vào khuôn khổ và tạo cho họ tinh thần học tập chủ động. Bên cạnh đó, GDTX bắt buộc người học phải trang bị cho mình những kỹ năng cơ bản về máy tính và cách tra cứu, tìm tài liệu trên internet. GDTX giúp người học có thể tranh thủ bất cứ thời gian rảnh rỗi để học và lựa chọn một thời gian biểu thích hợp để trao đổi với giáo viên mà không cần gặp gỡ trực tiếp.
      Mặt khác, GDTX mang lại nguồn lợi kinh tế không nhỏ cho cả người học lẫn cơ sở đào tạo. GDTX giảm đáng kể chi phí đào tạo. Các cơ sở đào tạo có thể tăng số lượng học viên mà không phải quá lo lắng về vấn đề tăng chi phí đầu tư cho cơ sở vật chất, không gian học tập. Hơn thế nữa, GDTX còn mang lại hiệu quả kinh tế cho người học bằng cách tiết kiệm tối đa chi phí dành cho ăn ở và đi lại. Với sự hỗ trự của công nghệ thông tin, internet và các phương tiện truyền thông khác, GDTX xóa nhòa khoảng cách về địa lý giữa người học và cơ sở đào tạo. Ngồi tại nhà, một sinh viên vẫn có thể tiếp thu khóa học cách đó hàng ngàn kilômet.
      Tất nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, hình thức đào tạo GDTX không tránh khỏi những hạn chế. Tính kỷ luật và sự chủ động của người học không phải lúc nào cũng được phát huy cao độ trong hoàn cảnh người học chủ yếu là những người đã đi làm hoặc đang theo học một trường đại học khác. Thêm nữa, thiếu môi trường giao tiếp với thầy cô, bạn bè cũng khiến cho nhiều học viên thấy khó khăn trong học tập. Điều này dẫn đến chất lượng đào tạo của GDTX ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam chưa cao.
      Nắm bắt tình hình thực tế trên, Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên đã liên kết đào tạo với Viện Đại học Mở - Hà Nội tuyển sinh và đào tạo 5 chuyên ngành: Luật kinh tế, Kế toán, Quản trị Kinh doanh, Tài chính Ngân hàng và Kế toán Liên thông. Việc đăng ký tuyển sinh sẽ do từng trường có yêu cầu cụ thể, nhưng một tiêu chí chung là người học chỉ cần tốt nghiệp THPT, TCCN hoặc tương đương sẽ đủ điều kiện xét tuyển (học viên không phải thi tuyển sinh). Khi kết thúc khóa học, học viên có thể thi hoặc làm khóa luận, đồ án tốt nghiệp, nếu đạt yêu cầu sẽ được cấp bằng Cử nhân. Văn bằng do các cơ sở giáo dục có thẩm quyền cấp, được Nhà nước đảm bảo về tính pháp lý và giá trị sử, không có sự phân biệt giữa người tốt nghiệp hệ đào tạo từ xa với các hệ đào tạo khác.
      Về  chất lượng đào tạo, nói một cách công bằng thì hiệu quả giáo dục của hình thức đào tạo này vẫn chưa cao. Nguyên nhân chính là do GDTX chưa được đầu tư đúng mức như nó cần có. Loại hình GDTX ở Thái Nguyên vẫn mang đậm dấu vết của hình thức đào tạo tại chức hay vừa học vừa làm theo kiểu “bình mới rượu cũ”. Có cơ sở đào tạo tỏ ra nóng vội vì mục tiêu lợi nhuận, trong khi cơ sở vật chất, công nghệ thông tin còn lạc hậu, nguồn tài liệu chưa phong phú. Với sự hiện diện của Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên, một trung tâm thông tin thư viện kiểu mới theo tiêu chuẩn Mỹ, với sở vật chất, trang thiết bị, đặc biệt là hệ thống thiết bị CNTT rất hiện đại, hy vọng các ưu điểm của hình thức GDTX có thể đựợc khai thác một cách triệt để hơn,  giúp GDTX không còn “xa chất lượng”, đáp ứng được nhu cầu của người học  cũng như yêu cầu tuyển dụng của các cơ quan, doanh nghiệp.